Ebitda nedir, neden önemli?

Bir işletmenin gerçekten para kazanıp kazanmadığını anlamak için sadece ciroya veya net kâra bakmak her zaman yeterli değildir. Özellikle bankalar, yatırımcılar, şirket satın almak isteyenler ve finans uzmanları bir şirketi değerlendirirken sıkça şu kavrama bakarlar:

EBITDA

İlk bakışta karmaşık görünse de aslında işletmenin operasyonel gücünü gösteren en önemli göstergelerden biridir. Peki EBITDA nedir ve neden bu kadar önemlidir?

EBITDA Nedir?

EBITDA, İngilizce bir finansal terimin kısaltmasıdır:

Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization

Türkçesi:

Faiz, Vergi, Amortisman ve İtfa Giderleri (Amortisman) Öncesi Kâr

Kısacası EBITDA, işletmenin sadece kendi faaliyetlerinden ne kadar kazanç ürettiğini göstermeye çalışır. Çünkü bazı giderler işletmenin günlük operasyon başarısını tam olarak yansıtmaz.

Örneğin:

Faiz giderleri 

Vergiler 

Amortismanlar, şirketin faaliyet performansından çok finansal yapısıyla ilgilidir. EBITDA bu kalemleri çıkararak işletmenin ana faaliyet performansına odaklanır.

Basit Bir Örnek

Bir şirket düşünelim:

Yıllık satış geliri: 10 milyon TL

Faaliyet giderleri: 7 milyon TL

Faaliyet kârı: 3 milyon TL

Amortisman gideri: 500 bin TL

Faiz gideri: 700 bin TL

Vergi: 400 bin TL

Net kâr: 1,4 milyon TL

Bu şirketin net kârı 1,4 milyon TL görünse de EBITDA’sı yaklaşık 3,5 milyon TL olabilir. Yani işletmenin faaliyetlerinden ürettiği gerçek güç, net kârdan daha yüksek olabilir.

EBITDA Neden Önemlidir?

İşletmenin Operasyonel Gücünü Gösterir

Bir şirketin gerçekten para kazanıp kazanmadığını anlamanın en hızlı yollarından biridir. Çünkü EBITDA bize şunu söyler: “Bu şirket işini yaparken ne kadar kazanç üretiyor?”

Bankalar EBITDA’ya Neden Bakar?

Bankalar kredi verirken sadece ciroya bakmaz. Şu soruya cevap ararlar:

“Bu şirket borcunu ödeyebilecek kadar operasyonel güç üretebiliyor mu?”

Bu nedenle birçok banka kredi değerlendirmelerinde EBITDA analizleri yapar. Çünkü güçlü EBITDA genellikle daha güçlü nakit üretme kapasitesi anlamına gelir.

Yatırımcılar EBITDA’yı Sever

Bir şirket satın alınırken veya yatırım yapılırken EBITDA sık kullanılan göstergelerden biridir. Örneğin:

Bir şirketin EBITDA’sı yıllık 5 milyon TL ise yatırımcılar şirket değerini EBITDA’nın belirli katları üzerinden hesaplayabilir. Bu yüzden şirket satın alma görüşmelerinde EBITDA çok sık gündeme gelir.

EBITDA ile Net Kâr Aynı Şey Değildir

İşletme sahiplerinin sık yaptığı hata budur. EBITDA ile net kâr farklı kavramlardır.

Net Kâr

Faizleri içerir. 

Vergileri içerir. 

Amortismanları içerir. 

EBITDA

Faizleri dikkate almaz. 

Vergileri dikkate almaz. 

Amortismanları dikkate almaz. Bu nedenle EBITDA genellikle net kârdan daha yüksek görünür.

EBITDA Yüksekse Her Şey Yolunda Mı?

Hayır. Bu da önemli bir yanılgıdır. Bir şirketin EBITDA’sı güçlü olabilir. Ancak;

Tahsilat sorunları yaşayabilir. 

Nakit sıkıntısı çekebilir. 

Yüksek kredi borcu taşıyabilir.

Bu nedenle EBITDA tek başına yeterli değildir. Finansal analizlerde diğer göstergelerle birlikte değerlendirilmelidir.

Küçük İşletmeler İçin EBITDA Neden Önemli?

Birçok küçük işletme sahibi EBITDA’nın sadece büyük şirketler için önemli olduğunu düşünür. Aslında tam tersi. EBITDA sayesinde işletme sahibi şu sorulara cevap bulabilir:

İşletmem gerçekten para kazanıyor mu? 

Faaliyetlerim ne kadar verimli? 

Büyümeye hazır mıyım? 

Bankalar gözünde ne kadar güçlüyüm? 

Şirketimin değeri ne olabilir?  Bu nedenle küçük işletmeler için de önemli bir göstergedir.

EBITDA’yı Nasıl Artırabilirsiniz?

EBITDA’yı artırmanın temel yolları şunlardır:

Karlılığı Artırmak

Kârlı ürün ve hizmetlere odaklanmak EBITDA’yı yükseltir.

Gereksiz Giderleri Azaltmak

Verimsiz harcamalar azaltıldığında faaliyet kârlılığı artar.

Operasyonel Verimliliği Geliştirmek

Dijitalleşme, otomasyon ve süreç iyileştirmeleri EBITDA üzerinde olumlu etki yaratabilir.

Fiyatlama Stratejisini Gözden Geçirmek

Birçok işletme düşük fiyat nedeniyle EBITDA potansiyelini kaybeder.

EBITDA Şirketin Motor Gücünü Gösterir

Bir otomobil satın alırken sadece dış görünüşüne bakmazsınız. Motoruna da bakarsınız. EBITDA da işletmeler için benzer bir göstergedir. Şirketin görünen cirosundan çok, motorunun ne kadar güçlü çalıştığını gösterir. Bu nedenle bankalar, yatırımcılar ve profesyonel yöneticiler EBITDA’yı yakından takip eder. Ciro işletmenin büyüklüğünü gösterir, net kâr sonucunu gösterir, EBITDA ise işletmenin faaliyetlerinden ürettiği gerçek gücü ortaya koyar.

Uğur ERBİL

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir