Yeni şirketler neden ilk 3 yılda başarısız olur?
İşletmelerin En Sık Yaptığı Hatalar
Her yıl binlerce yeni işletme kuruluyor. Ancak iş dünyasının değişmeyen bir gerçeği var: Yeni şirketlerin önemli bir bölümü ilk 3 yıl içerisinde faaliyetlerini sonlandırıyor veya ciddi finansal sorunlarla karşı karşıya kalıyor. Bu nedenle girişimcilerin en çok araştırdığı konulardan biri de:
“Yeni şirketler neden başarısız olur?”
Özellikle şirket kurmayı düşünenler, yeni işletme sahipleri ve şirket ortakları şu soruların cevabını merak ediyor:
Yeni kurulan şirketler neden kapanır?
İlk 3 yılda şirketlerin başarısız olma nedenleri nelerdir?
Şirketler neden nakit sıkıntısı yaşar?
Başarılı şirketlerin ortak özellikleri nelerdir?
Yeni işletmeler hangi hataları yapıyor?
Aslında şirketlerin çoğu bir anda batmaz. Sorunlar genellikle küçük hatalarla başlar ve zaman içinde büyüyerek işletmenin sürdürülebilirliğini tehdit eder. Peki, yeni şirketler neden ilk 3 yılda başarısız olur?
Yetersiz Nakit Akışı Yönetimi
Birçok girişimci ilk hatayı burada yapıyor. Çünkü işletme sahipleri çoğu zaman satış yapmanın yeterli olduğunu düşünüyor. Oysa iş dünyasında şu söz boşuna söylenmez: “Ciro şirketi büyütür, nakit şirketi yaşatır.” Yeni kurulan şirketlerde sık görülen sorunlar:
Vadeli satışların artması
Tahsilatların gecikmesi
Gereğinden fazla stok tutulması
Plansız harcamalar
Sonuçta işletme kârlı görünse bile kasada para kalmayabiliyor. Bugün birçok işletme kârsızlıktan değil, nakit akışı yönetimi eksikliğinden zor duruma düşüyor.
Yetersiz Sermaye ile Başlamak
“Şirket kurmak için ne kadar sermaye gerekir?” Aslında bunun tek bir cevabı yoktur. Ancak birçok girişimci yalnızca şirket kuruluş maliyetini hesaplıyor. Oysa işletmenin;
İlk aylardaki giderleri,
Personel maliyetleri,
Vergi yükümlülükleri,
Kira giderleri,
Pazarlama harcamaları da dikkate alınmalıdır. Yetersiz sermaye ile kurulan işletmeler, daha ilk yılda finansman sıkıntısıyla karşılaşabiliyor.
Yanlış Fiyatlandırma Politikası
Yeni şirketlerin yaptığı en büyük hatalardan biri de fiyat belirleme sürecidir. Bazı işletmeler:
Rakiplerden ucuz olmak,
Hızlı müşteri kazanmak,
Pazara giriş yapmak
amacıyla maliyetlerin altında fiyat verebiliyor. Ancak zamanla şu sorun ortaya çıkıyor:
Satış var ama kâr yok.
Birçok yeni işletme, yanlış fiyatlandırma nedeniyle büyüdüğünü sanırken aslında zarar ediyor.
Finansal Verileri Takip Etmemek
Başarısız olan şirketlerin önemli bir bölümünde ortak bir özellik görülür:
İşletme sahibi finansal verileri yeterince takip etmez. Örneğin:
Karlılık oranları bilinmez,
Nakit akışı izlenmez,
Borç yükü analiz edilmez,
Tahsilat süreleri takip edilmez.
Birçok girişimci yalnızca banka hesabındaki bakiyeye bakarak şirketin durumunu değerlendirmeye çalışır. Oysa gerçek tablo finansal raporlarda gizlidir.
Vergi ve SGK Yükümlülüklerini Hafife Almak
Yeni kurulan işletmelerin sık yaptığı hatalardan biri de budur. İlk aylarda işler yoğunlaşırken;
KDV,
Muhtasar,
SGK primleri,
Geçici vergi,
Kurumlar vergisi
gibi yükümlülükler ikinci plana atılabiliyor. Ancak zamanında planlanmayan vergi ve SGK ödemeleri;
Gecikme faizlerine,
Yapılandırmalara,
Finansal baskıya neden olabiliyor. Bu nedenle yeni kurulan şirketlerde mali planlama büyük önem taşır.
Her Müşteriyi Kabul Etmek
İlk yıllarda birçok işletme şu düşünceyle hareket eder: “Yeter ki iş gelsin.” Ancak her müşteri iyi müşteri değildir. Özellikle;
Sürekli vadeyi uzatanlar,
Ödeme alışkanlığı zayıf olanlar,
Kârsız işler talep edenler
işletmenin nakit akışını bozabilir. Bazı şirketler müşteri sayısı arttığı halde finansal olarak güçlenemez. Çünkü yanlış müşteri portföyü zamanla kârlılığı düşürür.
Tek Müşteriye Bağımlı Kalmak
Yeni şirketlerde sık görülen bir diğer risk de budur. İşletmenin gelirinin büyük bölümünün tek müşteriden gelmesi ciddi tehlike oluşturur. Bir gün;
Sözleşme sona erebilir,
Tahsilat gecikebilir,
Müşteri başka firmaya geçebilir.
Bu durumda şirketin gelir yapısı bir anda bozulabilir. Başarılı işletmeler müşteri çeşitliliğine önem verir.
Hızlı Büyüme Tuzağı
İlginç ama gerçek:
Bazı şirketler başarısız olduğu için değil, çok hızlı büyüdüğü için zor duruma düşüyor. Örneğin:
Fazla personel alınması,
Gereğinden büyük ofis kiralanması,
Kontrolsüz yatırım yapılması,
Yüksek kredi kullanılması işletmenin finansal dengesini bozabiliyor. Bu nedenle büyüme kadar büyümenin finansmanı da önemlidir.
Profesyonel Destek Almamak
Yeni işletmelerde sık karşılaşılan bir düşünce vardır: “Şimdilik kendim hallederim.” Ancak şirket büyüdükçe;
Muhasebe,
Vergi planlaması,
Finansal analiz,
Nakit akışı yönetimi gibi konular profesyonel bakış açısı gerektirir. Birçok işletme teknik olarak başarılı olmasına rağmen mali süreçleri doğru yönetemediği için zor duruma düşmektedir.
Başarılı Şirketlerin Ortak Özellikleri Nelerdir?
İlk 3 yılı başarıyla geçen şirketlerde genellikle şu özellikler görülür:
Güçlü nakit akışı yönetimi
Düzenli finansal analiz
Kontrollü büyüme
Vergi planlamasına önem verilmesi
Müşteri çeşitliliği
Karlılık odaklı yönetim
Risklerin erken tespit edilmesi
Başarılı şirketler yalnızca satışları değil, rakamları da yönetir.
Yeni Şirketler Neden İlk 3 Yılda Başarısız Olur?
En sık karşılaşılan nedenler:
Yetersiz nakit akışı yönetimi
Finansal verilerin takip edilmemesi
Yetersiz sermaye
Yanlış fiyatlandırma
Vergi ve SGK yükümlülüklerinin ihmal edilmesi
Tek müşteriye bağımlılık
Kontrolsüz büyüme
olarak karşımıza çıkmaktadır. İş dünyasında başarılı olmak yalnızca iyi bir ürün veya hizmet sunmakla sınırlı değildir. Aynı zamanda güçlü bir finansal yapı kurmak, nakit akışını yönetmek ve riskleri önceden görebilmektir.
Şirketler çoğu zaman bir gecede başarısız olmaz. Başarısızlık, aylar boyunca fark edilmeyen küçük finansal hataların zamanla büyümesinin sonucudur. İlk 3 yılda doğru kararlar alan işletmeler ise yalnızca ayakta kalmakla kalmaz, aynı zamanda sürdürülebilir büyümenin temelini de oluşturur.
Uğur ERBİL
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
