Finansal kriz öncesi görülen işaretler

Şirketiniz Tehlike Sinyalleri Veriyor Olabilir!

Birçok işletme sahibi finansal krizin aniden ortaya çıktığını düşünür. Oysa gerçek çok farklıdır. Finansal krizler genellikle bir gecede yaşanmaz. Aylar hatta bazen yıllar öncesinden küçük sinyaller vermeye başlar. Sorun şu ki, işletmelerin büyük bir bölümü bu işaretleri fark edemez veya önemsemez. Peki, finansal kriz öncesi görülen işaretler nelerdir? İşletmenizin finansal sağlığının bozulduğunu nasıl anlayabilirsiniz?

Aslında şirketlerin büyük çoğunluğu, aynı uyarı sinyallerini verir.

Sürekli Nakit Sıkışıklığı Yaşanması

Şirketiniz;

Satış yapmasına rağmen kasada yeterli para bulamıyorsa,

Her ay maaş ve ödemeleri stresle gerçekleştiriyorsa,

Vergi ve SGK ödemeleri yaklaştığında finansman arayışına giriyorsa,

Sürekli kredi kullanma ihtiyacı duyuyorsa, bu durum önemli bir uyarıdır. Birçok işletme, yüksek ciro yaptığı halde yalnızca nakit akışı problemi nedeniyle finansal krize sürüklenebiliyor.

Ciro şirketi büyütebilir, ancak nakit şirketi yaşatır.

Sürekli Krediyle Dönmeye Başlamak

Bazen kredi kullanmak büyümenin bir parçasıdır. Ancak işletme;

Eski borcu ödemek için yeni kredi çekiyorsa,

Kredi limitleri olmadan faaliyetlerini sürdüremiyorsa,

Nakit açığını sürekli banka finansmanıyla kapatıyorsa, finansal yapı alarm veriyor olabilir. İşte bu durum, şirketlerde finansal risk belirtileri arasında en önemli göstergelerden biridir.

Tahsilat Süreleri Uzuyorsa

Birçok işletme satışa odaklanırken tahsilatı ikinci plana atabiliyor. Ancak:

Alacakların sürekli gecikmesi,

Müşterilerden ödeme almakta zorlanılması,

Çek ve vadelerin uzaması,

Tahsilat için sürekli takip yapılması, işletmenin nakit dengesini bozabilir. Aslında birçok işletme finansal sorunları, satış eksikliğinden değil, tahsilat problemlerinden kaynaklanmaktadır.

Vergi ve SGK Ödemeleri Ertelenmeye Başladıysa

Bu sorunun en önemli cevaplarından biri de mali yükümlülüklerin ertelenmesidir. Örneğin:

Vergi ödemelerinin geciktirilmesi,

SGK primlerinin ertelenmesi,

Yapılandırmalara ihtiyaç duyulması,

Zorunlu ödemelerin ötelendiği bir düzenin oluşması, şirketin nakit dengesinin bozulmaya başladığını gösterebilir.

Kârlılık Artarken Kasada Para Yoksa

İşletmelerin yaptığı en büyük hatalardan biri şu cümledir: “Bu yıl çok büyüdük.” Peki;

Kasada ne kadar para kaldı?

Tahsil edilemeyen alacaklar ne kadar?

Önümüzdeki üç ayın nakit ihtiyacı hesaplandı mı? 

Bir işletme kârlı görünebilir. Ancak yeterli nakit üretmiyorsa büyüme, aslında gelecekteki krizin habercisi olabilir. Bu durum, finansal kriz öncesi görülen işaretler arasında en sık rastlanan tablolardan biridir.

Kararlar Veriye Değil, Sezgilere Göre Alınıyorsa

Başarılı şirketler;

Nakit akışını,

Kârlılık oranlarını,

Borç seviyelerini,

Tahsilat performansını,

Finansman ihtiyaçlarını düzenli takip eder. Ancak birçok işletmede şu soruların net cevabı bulunmaz:

Kasada ne kadar nakit var?

Önümüzdeki ay ne kadar ödeme yapılacak?

Tahsilatların ne kadarı gecikebilir?

Şirketin gerçek finansman ihtiyacı ne?

İşte bu belirsizlikler, işletme finansal sorunlarıiçin zemin hazırlayabilir.

İşletmeler Neden Finansal Krize Girer?

Aslında işletmeler neden finansal krize girersorusunun cevabı çoğu zaman düşük satışlar değildir. Asıl nedenler çoğu zaman şunlardır:

Zayıf nakit akışı yönetimi

Kontrolsüz büyüme

Plansız borçlanma

Tahsilat sorunları

Finansal verilerin takip edilmemesi

Giderlerin kontrol altına alınamaması

Vergi ve finansman yükünün doğru planlanmaması

Yani finansal krizlerin önemli bir kısmı, önceden görülebilen ve yönetilebilen süreçlerden oluşur.

Güçlü Şirketler Ne Yapıyor?

Başarılı işletmeler kriz başladıktan sonra değil, sinyaller ortaya çıktığında harekete geçiyor. Onlar;

Günlük nakit akışını takip ediyor.

Finansman ihtiyaçlarını önceden planlıyor.

Tahsilat ve ödeme dengesini sürekli analiz ediyor.

Riskleri erken tespit ediyor.

Mali tablolarını düzenli olarak değerlendiriyor.

Çünkü güçlü şirketler bilir ki: Finansal krizler aniden ortaya çıkmaz; çoğu zaman önceden görülen işaretler dikkate alınmadığı için büyür.

Finansal kriz öncesi görülen işaretler, çoğu zaman küçük ama kritik uyarılarla kendini gösterir. Sürekli nakit akışı problemi, artan borç yükü, geciken tahsilatlar ve ertelenen mali yükümlülükler, işletmenin finansal sağlığının bozulmaya başladığını gösterebilir.

Özellikle şirketlerde finansal risk belirtileri ve işletme finansal sorunları erken fark edildiğinde, birçok kriz önlenebilir ve işletme yeniden güçlü bir mali yapıya kavuşabilir.

Uğur ERBİL

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir