Bankalar neden teminat ister?

İşletmesini büyütmek, yeni yatırım yapmak veya ticari kredi kullanmak isteyen birçok şirket sahibinin karşısına aynı soru çıkıyor: “Bankalar neden teminat ister?” 

Kredi başvurusu sırasında banka tarafından ipotek, kefil, teminat mektubu veya farklı güvence talepleriyle karşılaşan işletme sahipleri, bunun nedenini merak ediyor.

Peki bankalar neden teminat talep ediyor? Teminat vermeden kredi almak mümkün mü? 

Teminat Nedir?

Teminat, kullanılan kredinin geri ödenememesi ihtimaline karşı bankaya sunulan güvence olarak tanımlanabilir. Teminat;

Gayrimenkul ipoteği,

Araç rehni,

Ticari işletme rehni,

Mevduat blokesi,

Kefalet,

Teminat mektubu gibi farklı şekillerde olabilir. Hangi teminatın isteneceği; kredi türüne, kredi tutarına, işletmenin mali yapısına ve bankanın değerlendirme kriterlerine göre değişebilir.

Bankalar Neden Teminat İster?

Bankaların temel amacı verdikleri kredinin geri ödenmesini güvence altına almaktır. Bu nedenle kredi değerlendirmesi yapılırken yalnızca şirketin bugünkü durumu değil, gelecekte oluşabilecek finansal riskler de dikkate alınır. Teminat, olası risklere karşı bankanın ek güvence istemesinin bir yoludur.

Teminat İstenmesi Şirketin Güvenilir Olmadığı Anlamına mı Gelir?

Hayır. Bu, işletme sahiplerinin en sık yanlış anladığı konulardan biridir. Bankalar;

yeni kurulan şirketlerden,

yıllardır faaliyet gösteren işletmelerden,

yüksek cirolu firmalardan da teminat talep edebilir. Teminat istenmesi, şirketin başarısız olduğu anlamına gelmez. Çoğu zaman bankaların kredi politikalarının doğal bir parçasıdır.

Bankalar Kredi Verirken Başka Nelere Bakar?

Bankalar kredi değerlendirmesinde genellikle şu unsurları birlikte inceler:

Mali tablolar,

Vergi beyannameleri,

Şirket cirosu,

Nakit akışı,

POS satışları,

Mevcut kredi borçları,

Ödeme performansı,

Faaliyet süresi. Teminat, bu değerlendirmenin yalnızca bir parçasıdır.

Hangi Durumlarda Daha Fazla Teminat Talep Edilebilir?

Bazı durumlarda bankalar ek güvence isteyebilir. Örneğin;

Yeni kurulan şirketlerde,

Yüksek tutarlı kredi taleplerinde,

Finansal riskin yüksek görüldüğü durumlarda,

Güçlü mali geçmiş bulunmadığında,

Uzun vadeli yatırım kredilerinde.

Her başvuru kendi içinde değerlendirilir.

Teminat Vermeden Ticari Kredi Alınabilir mi?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur. Bazı kredi ürünlerinde veya bazı işletmeler için teminat talep edilmeyebilir. Ancak bu durum; kredi türüne, başvuru tutarına, işletmenin mali yapısına, bankanın uygulamalarına göre değişebilir. Dolayısıyla her başvuru ayrı değerlendirilmelidir.

Güçlü Mali Yapı Teminat Sürecini Etkiler mi?

Sağlıklı mali tablolar ve düzenli finansal yönetim, kredi değerlendirmesinde olumlu bir görünüm sağlayabilir. Özellikle;

Düzenli vergi beyannameleri,

Sağlıklı nakit akışı,

Güçlü kârlılık,

Düzenli tahsilatlar,

Düşük borçluluk oranı işletmenin finansal yapısını destekleyen unsurlar arasında yer alabilir. 

İşletmeler Teminat Sürecine Nasıl Hazırlanmalı?

Kredi başvurusu öncesinde şu konular gözden geçirilmelidir:

Mali tablolar güncel mi?

Vergi kayıtları eksiksiz mi?

Nakit akışı düzenli mi?

Şirket borçları kontrol altında mı?

Finansal raporlar doğru hazırlanmış mı?

Başvuru öncesinde yapılan hazırlıklar sürecin daha sağlıklı ilerlemesine katkı sağlayabilir.

Teminat Göstermeden Önce Nelere Dikkat Edilmeli?

İşletme sahipleri;

Teminatın kapsamını,

Kredi sözleşmesindeki yükümlülükleri,

Geri ödeme planını,

Faiz ve diğer maliyetleri

ayrıntılı şekilde incelemelidir. Anlaşılmayan konular mutlaka bankaya sorulmalı ve gerektiğinde uzman görüşü alınmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Bankalar her kredi için teminat ister mi?

Hayır. Talep edilen teminat; kredi ürününe, kredi tutarına, başvuru sahibinin mali durumuna ve bankanın değerlendirme kriterlerine göre değişebilir.

Yeni kurulan şirketlerden teminat istenir mi?

Bazı durumlarda istenebilir. Özellikle faaliyet geçmişi kısa olan işletmelerde banka ek güvence talep edebilir.

Teminat göstermek kredi onayını garanti eder mi?

Hayır. Teminat önemli bir unsur olsa da bankalar kredi kararı verirken mali tablolar, ödeme performansı ve finansal yapı gibi birçok kriteri birlikte değerlendirir.

Peki Bankalar neden teminat ister? Çünkü kredi verirken oluşabilecek finansal riskleri yönetmek isterler. Ancak teminat tek başına kredi onayı anlamına gelmediği gibi, teminat talep edilmesi de işletmenizin güvenilir olmadığı anlamına gelmez.

Kredi başvurularında başarılı olabilmek için yalnızca teminat değil; mali tablolar, nakit akışı, vergi planlaması, muhasebe kayıtları ve şirketin genel finansal yapısı da büyük önem taşır.

Uğur ERBİL

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir