Bağkur ödemek zorunlu mu?
Kendi işini kuran ya da freelance çalışan birçok kişi için en kafa karıştırıcı konulardan biri Bağkur primleridir. “Bağkur ödemek zorunlu mu?”, “Ödemezsem ne olur?”, “Hiç ödeme yapmadan devam edebilir miyim?” gibi sorular oldukça sık soruluyor.
Bağkur Nedir?
Bağ kur, kendi adına ve hesabına çalışan kişilerin sosyal güvenlik sistemine dahil olduğu sigorta koludur. Yani bir işverene bağlı olmadan çalışan herkes (şahıs firması sahipleri, esnaf, serbest meslek erbabı vb.) bu kapsama girer.
Bugünkü sistemde Bağkur, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) çatısı altında 4B sigorta kolu olarak geçmektedir.
Bağ-kur Ödemek Zorunlu mu?
Evet, Bağkur ödemek yasal olarak zorunludur. Şu durumlarda Bağkur’lu olmanız gerekir, şahıs şirketi kurduysanız, limited veya anonim şirkette ortak iseniz, vergi mükellefi olarak faaliyet gösteriyorsanız veya freelance çalışıyor ve gelir elde ediyorsanız, Bağkur’lu olmak zorundasınız. Vergi kaydınız açıldığı anda sistem sizi otomatik olarak Bağkur’lu kabul eder. Yani “isteğe bağlı” bir durum değildir.
Bağkur Ödenmezse Ne Olur?
Bağkur primlerini ödememek kısa vadede “bir şey olmuyor” gibi görünse de uzun vadede ciddi sonuçlar doğurur:
Prim borcu birikir. Ödenmeyen her ay, borç olarak hanenize yazılır ve gecikme zammı ile büyür.
Sağlık hizmetlerinden yararlanamazsınız. Genel sağlık sigortası aktif olmaz. Yani devlet hastanelerinden ücretsiz faydalanamazsınız.
Emeklilik süreniz işlemez. Prim ödemediğiniz süreler emeklilik hesabınıza dahil edilmez.
Yapılandırma beklemek zorunda kalırsınız. Devlet zaman zaman yapılandırma çıkarır, ancak bu garanti değildir. Beklemek risklidir.
Bağkur Ödememek İçin Yasal Yollar Var mı?
Burada önemli bir yanlış anlaşılma var. Bağkur’dan tamamen kaçınmak mümkün değildir. Eğer bir işyerinde SGK’lı olarak çalışıyorsanız, Bağkur zorunluluğunuz ortadan kalkar. Bu en yaygın yöntemdir. 4a sigorta kaydınızın açık olması durumunda, 4B Bağkur kaydınız aktif olmaz.
Bilmeniz Gereken Diğer Konular
İşletmenizi kapatmanız durumunda, terkin tarihinizden itibaren Bağkur hesabımınız kendiliğinden kapatılır.
Birden fazla şirkette ortaklığınız olması durumunda sadece tek bir işletme üzerinden Bağkur kaydınız açılır. Her bir işletme için Bağkur kaydı açılmaz.
Arka arkaya iki defa Bağkur ödemesi yapmazsanız, sağlık hizmetlerinden yararlanamazsınız.
Bağkur borcunuzu zamanında öderseniz, erken ödeme indiriminden yararlanırsınız. Bir gün ödeme gecikmesi halinde erken ödeme hakkınızı kaybedersiniz.
Bağkur primi en düşük asgari brüt ücretin %35,75 i kadardır. Bağkur primi tutarınızı, e-devlet üzerinden arttırabilirsiniz.
Bağkur sisteminde basamak seçimi kaldırılmıştır.
Bağkur borçlarınız için yine e-devlet üzerinden yapılandırma talebi açabilirsiniz.
Riskler ve Sonuçları
Bağkur ihmal edildiğinde ortaya çıkan riskleri net şekilde bilmek gerekir. Yüksek borç yükü ile karşılaşabilir gecikme faizleri ile birlikte ciddi rakamlar ödeyebilirsiniz.
Emeklilik gecikmesine neden olur. Bağkur primleri ödenmezse doğal olarak prim gününüz eksik kalır.
Sağlık güvencesi kaybına neden olur. Özellikle aile bireyleri için risk oluşturur
Borç birikimi iş motivasyonunu düşürür.
Doğru Yönetim Nasıl Olmalı?
Bağkur sürecini doğru yönetmek aslında düşündüğünüz kadar zor değil. Önemli olan bilinçli hareket etmektir. Bağkur prim ödemenizi aylık gelir durumunuza göre planlamalısınız. Eğer işletme sahibi olduğunuz halde, başka bir işte çalışma imkanınız varsa, bunu değerlendirerek 4a sigortalı olabilir, Bağkur dosyanızı böylece kapatabilirsiniz
Uğur ERBİL
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
