Anonim Şirket Ne Zaman Kurulmalı? Limited Şirketten Farkı Nedir?
“Anonim şirket mi kurmalıyım, limited şirket mi?”
Birçok kişi anonim şirketin yalnızca büyük firmalara uygun olduğunu düşünür. Oysa günümüzde teknoloji girişimlerinden e-ticaret şirketlerine, danışmanlık firmalarından ihracat yapan işletmelere kadar birçok işletme faaliyetlerine anonim şirket olarak başlamaktadır.
Peki anonim şirket nedir, anonim şirket avantajları nelerdir, anonim şirket mi limited şirket mi daha avantajlıdır ve en önemlisi anonim şirket ne zaman kurulmalıdır? Karar vermeden önce bilmeniz gereken önemli noktalar var.
Anonim Şirket Nedir?
Anonim şirket, sermayesi paylara bölünmüş ve ortaklarının sorumluluğu taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı olan bir şirket türüdür. Türk Ticaret Kanunu’na göre tek ortakla dahi kurulabilir.
Eskiden anonim şirketler daha çok büyük işletmeler tarafından tercih edilirken, günümüzde orta ölçekli işletmeler ve büyüme hedefi olan girişimler tarafından da yaygın şekilde kullanılmaktadır.
Limited Şirket ile Anonim Şirket Arasındaki Temel Farklar
İki şirket türü birbirine oldukça benzese de önemli farklılıklar bulunmaktadır.
1. Hisse Devri Daha Kolaydır
Anonim şirketlerde hisse devri genellikle daha kolay yapılabilir. Bu durum özellikle:
Yeni ortak almak isteyenler,
Yatırımcı arayan girişimler,
Şirket satışını düşünen işletmeler için önemli avantaj sağlar. Limited şirketlerde ise hisse devir işlemleri daha uzun ve maliyetli süreçlere dönüşebilir. Limited şirketler de hisse devri tescile tabidir.
2. Yatırımcı Çekmek Daha Kolaydır
Bir girişim büyümeyi hedefliyorsa yatırım alma ihtimali önem kazanır.
Melek yatırımcılar ve yatırım fonları çoğu zaman anonim şirket yapısını tercih etmektedir.
Bu nedenle teknoloji girişimleri ve hızlı büyüme hedefleyen şirketler genellikle anonim şirket kurmayı değerlendirmektedir.
3. Kurumsal Görünüm Sağlar
Her ne kadar şirket başarısını şirket türü belirlemese de bazı sektörlerde anonim şirket yapısı daha kurumsal bir algı oluşturabilir.
Özellikle;
Büyük ölçekli projeler,
İhaleler,
Uluslararası iş birlikleri,
Kurumsal müşteri ilişkileri gibi alanlarda bu durum avantaj sağlayabilir.
4. Yönetim Yapısı Daha Esnektir
Anonim şirketlerde yönetim kurulu sistemi bulunmaktadır. Bu yapı şirket büyüdükçe profesyonel yönetime geçişi kolaylaştırabilir. Özellikle birden fazla ortağın bulunduğu işletmelerde görev ve yetki dağılımı daha sistemli şekilde yapılabilir.
Peki Anonim Şirket Ne Zaman Kurulmalı?
Her işletmenin anonim şirkete ihtiyacı yoktur. Ancak aşağıdaki durumlar varsa anonim şirket seçeneği ciddi şekilde değerlendirilebilir.
Yatırım Alma Hedefiniz Varsa
Eğer gelecekte yatırımcı almayı düşünüyorsanız anonim şirket önemli avantaj sağlayabilir. Özellikle yazılım girişimleri, teknoloji projeleri, startup şirketler yatırım sürecinde anonim şirket yapısını daha sık tercih etmektedir. Bu nedenle birçok girişimci daha yolun başında anonim şirket kurmayı tercih etmektedir.
Ortaklık Yapınız Büyüyecekse
Bugün tek başınıza çalışıyor olabilirsiniz. Ancak gelecekte yeni ortaklar almayı, hisse satmayı, veya şirketin belirli kısmını devretmeyi planlıyorsanız anonim şirket daha uygun olabilir.
Büyük Ölçekli Hedefleriniz Varsa
Şirketinizi yalnızca bugünkü durumuna göre değil, 5 yıl sonraki hedeflerine göre değerlendirmek gerekir. Eğer hedefiniz şubeleşmek, yatırım almak, yurtdışına açılmak veya kurumsal müşterilerle çalışmak ise anonim şirket avantajları daha belirgin hale gelir.
Limited Şirket Hangi Durumlarda Daha Mantıklı?
Birçok işletme için limited şirket hâlâ oldukça güçlü bir seçenektir.
Özellikle:
Yeni başlayan girişimciler,
Aile şirketleri,
Küçük ve orta ölçekli işletmeler,
Tek ortaklı faaliyetler için limited şirket yapısı çoğu zaman yeterli olmaktadır. Kuruluş ve yönetim süreçlerinin daha sade olması da önemli bir avantajdır.
Vergi Açısından Fark Var mı?
Bu konu en çok merak edilen başlıklardan biridir. Aslında birçok kişi: “Anonim şirket daha az vergi öder mi?” sorusunu araştırmaktadır. Ancak uygulamada anonim şirket ve limited şirket kurumlar vergisi açısından benzer esaslara tabidir. Yani yalnızca şirket türünü değiştirerek ciddi bir vergi avantajı elde etmek mümkün değildir. Vergi yükünü belirleyen asıl unsurlar:
Şirketin faaliyet alanı,
Kârlılık düzeyi,
Gider yapısı,
Vergi planlaması olmaktadır. Bu nedenle anonim şirket mi limited şirket mi sorusunun cevabı yalnızca vergi açısından değerlendirilmemelidir.
En Sık Yapılan Hata
Birçok girişimci çevresinden duyduğu bilgilerle şirket türü seçmektedir. Örneğin;
“Anonim şirket daha havalıdır.”
“Limited şirket daha az vergi öder.”
“Büyük şirketler anonim olur.” gibi genellemeler doğru karar vermeyi zorlaştırabilir. Oysa doğru şirket türü, işletmenin mevcut durumuna ve gelecek hedeflerine göre belirlenmelidir.
Anonim şirket her işletme için gerekli değildir. Ancak yatırım alma hedefi olan, ortaklık yapısını büyütmek isteyen, kurumsal müşterilere ulaşmayı planlayan veya uzun vadeli büyüme stratejisi bulunan işletmeler için önemli avantajlar sağlayabilir.
Limited şirket ise birçok küçük ve orta ölçekli işletme için hâlâ son derece güçlü ve pratik bir seçenektir.
Şirket türü seçimi yalnızca bugünü değil, gelecekteki hedeflerinizi de etkileyen önemli bir karardır. Bu nedenle şirket kurmadan önce veya mevcut yapınızı değiştirmeden önce mali ve hukuki sonuçları birlikte değerlendirmek, ileride karşılaşılabilecek maliyetli hataların önüne geçebilir.
Uğur ERBİL
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir